Ung thư tuyến giáp là một trong những loại ung thư nội tiết phổ biến nhất hiện nay. Nhờ tiến bộ của y học, nhiều bệnh nhân sau khi phẫu thuật và điều trị iod phóng xạ có thể đạt được đáp ứng hoàn toàn. Tuy nhiên, nguy cơ ung thư tuyến giáp tái phát vẫn tồn tại và là mối quan tâm lớn của người bệnh trong quá trình theo dõi lâu dài.
Theo Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA 2015), bệnh nhân ung thư tuyến giáp thể biệt hóa sau khi cắt toàn bộ tuyến giáp và điều trị iod phóng xạ nếu đạt đáp ứng hoàn toàn thì tỷ lệ tái phát vẫn khoảng 1 – 4%. Trong khi đó, nhóm có đáp ứng trung gian có thể có tỷ lệ tái phát 15 – 20%.
Bên cạnh việc tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ, nhiều người đặt ra câu hỏi:
👉 Ăn gì để phòng tránh ung thư tuyến giáp tái phát?
👉 Chế độ dinh dưỡng cho người ung thư tuyến giáp nên như thế nào?
Thực tế, chế độ ăn uống khoa học có thể hỗ trợ tăng cường sức khỏe, cân bằng nội tiết và giảm nguy cơ tái phát bệnh. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về những thực phẩm nên ăn và cần lưu ý đối với người từng mắc ung thư tuyến giáp.
Chế độ ăn cho người ung thư tuyến giáp có giúp ngăn ngừa tái phát không?
Hiện nay, chưa có nghiên cứu khoa học nào khẳng định một loại thực phẩm cụ thể có thể ngăn ngừa hoàn toàn ung thư tuyến giáp tái phát. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn cân bằng, giàu vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa có thể giúp hỗ trợ sức khỏe tuyến giáp và giảm nguy cơ mắc ung thư nói chung.
Một số nguyên tắc dinh dưỡng quan trọng gồm:
- Duy trì chế độ ăn đa dạng và cân bằng
- Bổ sung rau xanh, trái cây giàu chất chống oxy hóa
- Hạn chế rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn
- Không áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan nếu không có chỉ định của bác sĩ
- Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch và hỗ trợ phục hồi sau điều trị ung thư tuyến giáp.
Có nên ăn chế độ giảm iod để phòng ung thư tuyến giáp tái phát?
Nhiều người cho rằng ăn ít iod sẽ giúp giảm nguy cơ ung thư tuyến giáp tái phát, tuy nhiên quan điểm này không hoàn toàn chính xác.
Chế độ ăn ít iod chỉ áp dụng khi điều trị iod phóng xạ
Chế độ kiêng iod thường được áp dụng trong khoảng 2 tuần trước khi điều trị iod phóng xạ nhằm giúp các tế bào tuyến giáp còn sót lại rơi vào trạng thái “đói iod”. Khi đó, các tế bào này sẽ hấp thu iod phóng xạ mạnh hơn và bị tiêu diệt hiệu quả hơn.
Không nên kiêng iod lâu dài
Sau khi hoàn thành điều trị:
- Việc duy trì chế độ ăn thiếu iod lâu dài không giúp giảm nguy cơ tái phát
- Thậm chí có thể gây rối loạn hormon tuyến giáp và ảnh hưởng đến sức khỏe
Do đó, người bệnh chỉ nên kiêng iod theo hướng dẫn của bác sĩ trong giai đoạn điều trị.
Thực phẩm giàu iod có tốt cho người từng mắc ung thư tuyến giáp không?
Iod là vi chất quan trọng đối với chức năng tuyến giáp. Tuy nhiên, lượng iod trong chế độ ăn cần được duy trì ở mức cân bằng, bởi:
Thiếu iod có thể làm tăng nguy cơ bệnh tuyến giáp
Thừa iod cũng có thể gây rối loạn chức năng tuyến giáp
Một số thực phẩm giàu iod:
- Cá biển
- Tôm, cua
- Rong biển
- Muối iod
Những thực phẩm này giúp bổ sung iod tự nhiên cho cơ thể, đặc biệt ở những khu vực từng thiếu iod.
⚠️ Tuy nhiên, việc tăng cường thực phẩm giàu iod chỉ phù hợp với người cắt tuyến giáp bảo tồn. Với bệnh nhân đã cắt toàn bộ tuyến giáp, việc bổ sung iod cần được cân nhắc theo hướng dẫn chuyên môn.
Ăn nhiều rau củ giúp giảm nguy cơ ung thư tuyến giáp
Rau củ là nhóm thực phẩm quan trọng trong chế độ ăn cho người ung thư tuyến giáp.
Nghiên cứu cho thấy ăn nhiều rau củ có thể giảm khoảng 25% nguy cơ ung thư tuyến giáp nhờ các thành phần:
- Vitamin
- Khoáng chất
- Chất chống oxy hóa
- Chất xơ
Những loại rau tốt cho tuyến giáp
Một số loại rau được khuyến khích gồm:
- Rau bina
- Rau cải xanh
- Cà chua
- Cà rốt
- Rau lá xanh đậm
Đặc biệt, magie trong rau lá xanh đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều hòa hormon tuyến giáp.
Lưu ý với rau họ cải
Các loại rau họ cải như:
- Bắp cải
- Súp lơ
- Cải bruxen
có chứa thiocyanat, một chất có thể ức chế hoạt động tuyến giáp nếu tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt ở người:
- Viêm tuyến giáp
- Suy giáp
- Cắt tuyến giáp bảo tồn
Vì vậy, nên ăn ở mức hợp lý và đa dạng thực phẩm.
Có nên uống rượu để phòng ung thư tuyến giáp?
Một số nghiên cứu cho thấy uống một lượng nhỏ rượu vang mỗi ngày có thể làm giảm nguy cơ ung thư tuyến giáp khoảng 45% so với người không uống.
Giả thuyết được đưa ra là:
- Polyphenol trong nho có khả năng chống oxy hóa
- Có thể ức chế sự phát triển của tế bào ung thư
Tuy nhiên, việc sử dụng rượu cần hết sức thận trọng.
Tác hại của việc uống rượu quá mức
Uống nhiều rượu có thể:
- Làm tăng hormone TSH
- Gây rối loạn chức năng tuyến giáp
- Tăng nguy cơ các loại ung thư khác như:
- Ung thư thực quản
- Ung thư dạ dày
- Ung thư gan
👉 Vì vậy, không nên uống rượu thường xuyên hoặc quá nhiều.
Bổ sung vi chất dinh dưỡng giúp bảo vệ tuyến giáp
Một số vi chất dinh dưỡng có thể giúp bảo vệ tế bào và giảm nguy cơ ung thư, đặc biệt là beta-caroten.
Thực phẩm giàu beta-caroten
- Cà rốt
- Cà chua
- Bí đỏ
- Khoai lang
Beta-caroten là tiền chất của vitamin A và có tác dụng:
- Chống oxy hóa
- Bảo vệ màng tế bào
- Giảm nguy cơ hình thành tế bào ung thư
Những thực phẩm này nên được bổ sung thường xuyên trong chế độ ăn của người bệnh sau điều trị ung thư tuyến giáp.
Lời khuyên dinh dưỡng cho người sau điều trị ung thư tuyến giáp
Mặc dù chế độ ăn uống có vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và hỗ trợ phòng ngừa ung thư, nhưng hiện nay chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng cho thấy chế độ ăn có thể ngăn ngừa hoàn toàn ung thư tuyến giáp tái phát.
Vì vậy, người bệnh nên:
✔ Duy trì chế độ ăn cân bằng, đa dạng thực phẩm
✔ Tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu dinh dưỡng
✔ Hạn chế rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn
✔ Tuân thủ tái khám và theo dõi định kỳ
✔ Sử dụng thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ
Việc kết hợp chế độ dinh dưỡng khoa học với theo dõi y khoa chặt chẽ sẽ giúp người bệnh phát hiện sớm dấu hiệu tái phát và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
✍ Nguồn tham khảo chuyên môn:
PGS.TS Nguyễn Xuân Hậu – ThS.BSNT Nguyễn Xuân Hiền
Viện Khoa học Quản lý Y tế hiện đang triển khai khóa “Quản lý Dinh dưỡng – Tiết chế”
Thời lượng: 48 tiết (8 buổi tối liên tục)
Hình thức: Học trực tuyến qua Zoom hoặc tổ chức lớp theo yêu cầu
Học phí: 2.200.000đ/học viên (đã bao gồm học phí, tài liệu, lệ phí cấp chứng chỉ, hóa đơn tài chính và các chi phí khác
Đối tượng đào tạo:
- Người có văn bằng chuyên ngành sức khỏe: bác sĩ, dinh dưỡng, điều dưỡng, dược sĩ, hộ sinh, y tế công cộng.
- Người có văn bằng chuyên ngành thực phẩm, công nghệ thực phẩm.
- Những người có nhu cầu học để nâng cao hiểu biết về dinh dưỡng trong điều trị một số bệnh mạn tính.
- Cán bộ y tế có nhu cầu duy trì Chứng chỉ hành nghề và xin mới chứng chỉ hành nghề theo quy định cần 48 tiết/2 năm hoặc 24 tiết/năm theo quy định của Bộ Y tế.
- Các đối tượng khác có nhu cầu tham gia để cập nhật, bổ sung, duy trì kiến thức.
Nội dung khóa học:
- Suy dinh dưỡng và các kỹ thuật đánh giá
- Dinh dưỡng trong bệnh đái tháo đường
- Dinh dưỡng trong bệnh tăng huyết áp
- Dinh dưỡng trong bệnh loãng xương
- Dinh dưỡng trong bệnh suy thận mạn tính
- Dinh dưỡng trong bệnh ung thư
Chứng chỉ:
Cấp Chứng chỉ Quản lý Dinh dưỡng – Tiết chế CME theo đúng quy định của Bộ Y Tế, được cấp ngay sau khi kết thúc khoá học 10 ngày làm việc (Gửi bưu điện tới địa chỉ của học viên).
Vì sao nên lựa chọn học tại Viện Khoa học Quản lý Y tế?
Với nhiều năm kinh nghiệm trong đào tạo nhân sự y tế và quản lý chất lượng, Viện Khoa học Quản lý Y tế (YCME) là địa chỉ uy tín được nhiều bệnh viện, cơ sở y tế và cán bộ y tế lựa chọn để nâng cao năng lực chuyên môn trong lĩnh vực dinh dưỡng – tiết chế lâm sàng. Chương trình đào tạo được xây dựng bài bản, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp học viên có thể áp dụng ngay kiến thức vào thực tế chăm sóc và điều trị cho người bệnh.
Những lợi ích khi tham gia khóa học tại YCME:
- Chứng chỉ CME Quản lý Dinh dưỡng – Tiết chế có giá trị toàn quốc theo quy định của Bộ Y tế.
- Chương trình đào tạo chuyên sâu, cập nhật các kiến thức về dinh dưỡng trong điều trị các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, loãng xương, bệnh thận và ung thư.
- Trang bị kỹ năng đánh giá tình trạng dinh dưỡng của người bệnh, sử dụng các công cụ như BMI, NRS-2002, MUST… để nhận diện nguy cơ suy dinh dưỡng hoặc rối loạn chuyển hóa.
- Hướng dẫn xây dựng khẩu phần ăn và thực đơn điều trị phù hợp với từng bệnh lý, giúp hỗ trợ quá trình điều trị và phục hồi sức khỏe cho người bệnh.
- Rèn luyện kỹ năng tư vấn dinh dưỡng cá nhân hóa, giúp cán bộ y tế giao tiếp và hướng dẫn người bệnh thay đổi thói quen ăn uống hiệu quả.
- Lịch học linh hoạt, có thể học trực tuyến qua Zoom hoặc tổ chức lớp trực tiếp theo nhu cầu của đơn vị.
Khóa học “Quản lý dinh dưỡng – tiết chế” (CME 48 tiết) là chương trình đào tạo thiết thực dành cho bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ dinh dưỡng, dược sĩ, y tế công cộng và các chuyên ngành liên quan đang công tác tại các cơ sở y tế. Thông qua khóa học, học viên sẽ được cập nhật kiến thức dinh dưỡng lâm sàng, nâng cao năng lực xây dựng chế độ ăn điều trị và phối hợp dinh dưỡng trong phác đồ chăm sóc người bệnh.
Đây không chỉ là cơ hội để bổ sung và cập nhật kiến thức chuyên môn, mà còn giúp đội ngũ y tế nâng cao chất lượng chăm sóc dinh dưỡng trong bệnh viện và đáp ứng yêu cầu đào tạo liên tục theo quy định của Bộ Y tế.
Đăng ký ngay khóa học Quản lý dinh dưỡng – tiết chế (CME) tại Viện Khoa học Quản lý Y tế để cập nhật kiến thức dinh dưỡng lâm sàng theo chuẩn Bộ Y tế, nâng cao năng lực tư vấn và xây dựng chế độ ăn điều trị, góp phần hỗ trợ người bệnh phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả nhiều bệnh lý mạn tính, trong đó có các bệnh lý liên quan đến ung thư.
Thông tin liên hệ:
Website: https://daotaoykhoa.com/
Hotline: 0913.206.810 / 0862.016.106
Email: daotaoycme@gmail.com
Địa chỉ: Số 2/1 Trần Quốc Hoàn, Cầu Giấy, Hà Nội
Xem thêm:
Kiểm soát nhiễm khuẩn trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
